فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ساختار خانوار جوامع معاصر در بسیاری از نقاط جهان متفاوت از آن چیزی است که چندین دهه پیش­ وجود داشت، و در بسیاری از کشورها، شکل­های جدید خانوار ظهور یافته است. مطالعه حاضر با هدف بررسی تغییرات صورت گرفته در ساختار خانوار در ایران در طول 35 سال گذشته (1397-1363) انجام شد. به این منظور داده­های طرح هزینه و درآمد خانوار مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که در طی این دوره، سهم خانوارهای تک­نفره، تک­والد و نیز خانوارهای زوجین بدون فرزند افزایش یافته و در طرف مقابل از سهم خانوارهای گسترده و ترکیبی کاسته شده است. هرچند خانوارهای هسته‌ای همواره اکثریت مطلق خانوارها را به خود اختصاص داده­اند، سهم آن­ها در یک دهه­ی گذشته رو به کاهش گذاشته است. به نظر می­رسد دلیل اصلی ثبات سهم این نوع از خانوارها، بافت فرهنگی و مذهبی جامعه و طولانی­ترشدن دوره­ی باقی­ماندن فرزندان در خانه­ی والدین باشد. مشاهده روندهای موجود نشان می­دهد که هر چند ساختار خانواده و خانوار در ایران تا دهه­های پیش از ثبات نسبی برخوردار بود، از حدود یک دهه­ی پیش با تغییراتی روبرو شده است. با اینحال، به جای تبدیل شدن به الگوی خانواده مستقل غربی، ویژگی­های یک الگوی همبستگی عاطفی را به خود گرفته است.