مطالعه وتخمین نوسان‌های جمعیتی استقرارهای عصر مفرغ شهرستان ورزقان مبتنی بر مطالعات قوم باستان‌شناسی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس تهران

2 دانشگاه تربیت مدرس تهران

3 دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22034/jpai.2021.128641.1153
چکیده

پژوهش حاضر بر روی شهرستان ورزقان صورت گرفته که به لحاظ پژوهش‌های قوم باستان‌شناسی و قوم‌نگاری دارای ظرفیت‌های مهم است. پژوهش حاضر سعی دارد با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و همچنین رهیافت قوم باستان‌شناسی، ارتباطی بین مدل‌های جمعیت‌پذیری استقرارهای امروزی شهرستان ورزقان و استقرارهای عصر مفرغ قدیم برای برآورد و تخمین جمعیت ایجاد نماید. یعنی با انجام مطالعات میدانی، تخمین وسعت روستاها و وارگه‌های عشایری و جمعیت‌های آنها و مقایسه با وسعت محوطه‌های باستانی هر دوره، جمعیت تقریبی آنها تخمین زده شود و در نهایت تغییرات جمعیتی شهرستان ورزقان مطالعه گردد. الگوی جمعیت در عصر مفرغ همانند استقرارهای کنونی وابسته به عواملی نظیر دسترسی به منابع آبی، زمین مساعد و همچنین ارتفاع از سطح دریاست. به گونه‌ای که در مناطق پست شاهد جمعیت متمرکز و الگوی معیشتی کشاورزی، و در مناطق مرتفع شاهد جمعیت‌های پراکنده و الگوی معیشتی دامداری هستیم. بستر جغرافیایی مشترک، تفاوت‌های نامحسوس اقلیمی منطقه بر اساس مطالعات دیرین اقلیم‌شناسی و غالب بودن جمعیت عشایری و روستایی به جمعیت شهری، حداکثر تشابه را در الگوی جمعیت‌پذیری و میزان برآورده شدن نیازهای معیشتی از واحد سطح را دارد.