سطوح و روندهای طول دوره کاری و عوامل مؤثر بر آن در ایران

نویسندگان

1 استادیار علوم اقتصادی، پژوهشکده بیمه

2 استادیار جمعیت‎شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

3 استادیار علوم اقتصادی، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22034/jpai.2020.43638
چکیده

در مرحله پساگذار، کاهش باروری تدریجاً نرخ رشد جمعیت در سن کار را کاهش می­دهد، کاهش یا حتی ثبات طول دوره کار می­تواند برای اقتصادها نامطلوب باشد. بنابراین، شناسایی عوامل تعیین­کننده ورود و خروج و طول دوره کار می‎تواند به دور کردن اقتصادهای در حال گذار به اقتصاد سالخورده از این شرایط نامطلوب کمک کند. لذا، هدف این پژوهش، ارائه تصویری از شرایط و وضعیت ورود و خروج نیروی کار از بازار و شناسایی عمده­ترین عوامل تعیین­کننده متوسط طول دوره کار در ایران است. بدین منظور، سن ورود به/خروج از بازار کار با استفاده از داده­های مقطعی سرشماری­های 1355 تا 1395 محاسبه شد. علاوه بر این، متوسط سالانه شاخص‌های مقدار دستمزد،  سطح تحصیلات، حقوق بازنشستگی، امید زندگی و شمار فرزندان برای دوره 1365- 1395 به‌صورت سالانه با استفاده از داده‌های سری زمانی و  برآورد مدل با روش حداقل مربعات معمولی تخمین زده شدند. نتایج نشان دادند که میانگین سن تحصیلات مهمترین عاملی است که بر سن ورود مردان به بازار کار و تأخیر در آن اثر داشته است. علاوه بر این، نتایج نشان دادند که وضعیت و شرایط بازار کار خلاف جهت تغییرات جمعیتی- اجتماعی و ناهمسو با بهره­مندی از امتیازات اقتصادی تغییرات جمعیتی است.