بررسی چند متغیره تغییرات دورهای باروری دهههای 1370 و 1380 در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جمعیت شناسی، دانشگاه تهران
2 گروه تغذیه جامعه، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
3 استادیار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
4 استاد دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز
doi
چکیده
این مقاله روند تغییرات میزان باروری کل ایران و دیگر شاخصهای مربوط به آن، در دهههای 1370 و 1380 را بهصورت چندمتغیری و بر اساس متغیرهای محل سکونت، سطح تحصیلات، اشتغال، و وضعیت برخورداری تبیین میکند. از آنجاییکه در دهههای یادشده ایران یکی از سریعترین گذارهای باروری را در جهان تجربه کرد به کار بستن روشهای جدیدی نظیر بررسی تغییرات شاخصهای باروری به صورت چندمتغیری میتواند درک عمیقتری از مکانیسم تغییرات این دوره مهم در گذار باروری در ایران در اختیار ما بگذارد. دادههای مورد استفاده در این پژوهش، شامل دادههای خام نمونه 2% سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1390 است و تغییرات باروری در ایران به تفکیک متغیرهای موردمطالعه در چهار دوره پنج ساله 75-1371، 80-1376، 85-1381 و 90-1386 بررسی شده است. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که با کاهش میزان باروری کل، تاثیر متغیرهای مطالعه در تبیین شاخصهای مختلف باروری و از جمله احتمال گذار به فرزند بعدی، کاهش یافته است. با این وجود، همچنان متغیرهای اقتصادی-اجتماعی در احتمال تولد فرزندان به طور کلی و به ویژه احتمال تولد بیش از یک فرزند، تاثیر میگذارند. نتایج همچنین نشان میدهد، زنان شهری، تحصیلکرده، شاغل، و طبقه بالا پیشگامان تاخیر در فرزندآوری و فاصلهگذاری بین موالید بودهاند.