ناامنی اقتصادی و باروری: مطالعه موردی زنان دارای همسر شهرستان سنندج
نویسندگان
1 استاد گروه جمعیت شناسی دانشگاه تهران
2 استادیار جمعیت شناسی، دانشگاه کردستان
doi
چکیده
باروری زیر سطح جانشینی و ایدهآلهای فرزندآوری پایین از ویژگیهای شایع جامعه کنونی ایران از جمله استان کردستان است. در پاسخ به این تحولات جمعیتی، در سالهای اخیر سیاستهای افزایش جمعیت مورد توجه قرار گرفته، و اجرای موفق این برنامهها و سیاستها مستلزم شناخت عمیق دلایل باروری پایین است. نظریات مختلفی رفتارهای باروری را از دیدگاه اقتصادی نگریسته، و سطح باروری پایین را ناشی از شرایط ناامن اقتصادی و واکنشی به فاصله بین واقعیات و انتظارات اقتصادی دانستهاند. بهطور ویژه، طرفداران نظریه اجتناب از خطر، تأخیر در فرزندآوری را مکانیسم مدیریت رفتاری افراد با توجه به شرایط و یا انتظارات اقتصادی خویش دانستهاند. هدف این مقاله، بررسی تأثیر ناامنی اقتصادی بر رفتار و ایدهآل باروری زنان دارای همسر در خانوارهای شهری و روستایی سنندج است. دادههای مطالعه حاصل پیمایشی است که در پاییز 1393 بهکمک پرسشنامه ساختیافته از 534 خانوار نمونه جمعآوری گردید. یافتههای مطالعه حاکی از تأثیر معنیدار ناامنی اقتصادی بر رفتار و ایدهآل باروری پایین زنان است. طبق نتایج چندمتغیره، با وجود نقش تعدیلکننده متغیرهای تحصیلات، فاصله بین واقعیات و انتظارات اقتصادی و سن زنان، تأثیر معنیدار ناامنی اقتصادی بر باروری همچنان پایدار بوده است. نتیجه سیاستی مقاله این است که در تدوین و اعمال سیاستهای تسهیل فرزندآوری توجه به ویژگیهای اقتصادی زوجین در سنین باروری ضروری است.
