تحلیل کیفی کُنش فرزندآوری زوجهای عرب شهر اهواز
نویسندگان
1 دانشیار جمعیت شناسی، دانشگاه بوعلی سینا
2 دانشیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا
3 کارشناس ارشد جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا
4 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور (بوکان)
doi
چکیده
امروزه باروری، به عنوان یکی از سه عنصر اصلی تغییرات جمعیّت، به یکی از مسائل مهمّ جامعهی ایران تبدیل شده است. پژوهشهای گستردهای در زمینهی شناخت تعیینکنندههای باروری صورت گرفته است. با اینحال، فهم عمیق پدیدهی باروری مستلزم مطالعهی بُعد معنایی آن است؛ بُعدی که بیانگر فهم و تفسیر مردم از جهان اجتماعی خود، وقایع و شرایط و نیروهای موجود در آن و پیوندشان با فرزندآوری است. برخلاف بیشتر پژوهشهای پیشین که کمّی بوده و با اتّخاذ موضِع بیرونی به تبیین باروری پرداختهاند، این مقاله با روش کیفی و با تمرکز بر کُنشهای فرزندآوری و معنای آن نزد کُنشگران درصدد است تا به آن بخش مغفول از این نوع کُنشها بپردازد. نتایج این بررسی که با بهرهگیری از رویکرد نظریهی زمینهای و از طریق مصاحبهی عمیق با 20 زوج از عربهای شهر اهواز انجام شده حاکی از آن است که سه نوع رویکرد معنایی ازکُنش فرزندآوری بر اساس نحوهی تأثیر زمینهی کُنش، معانی اطلاقشده به فرزندآوری و بروز عملی این کُنش قابل تشخیص است که عباتند از: فرزندآوری به عنوان یک کُنش التیامبخش ـ ترمیمی، فرزندآوری به عنوان یک کُنش آیندهنگرانه ـ اندیشمندانه، فرزندآوری به عنوان یک کُنش محدودکننده ـ امنیّتی.