الگوها و تعیینکنندههای ترجیح جنسیتی در شهرستان نکا، استان مازندران
نویسندگان
1 دانشیار جمعیتشناسی، دانشگاه مازندران و محقق افتخاری دانشگاه وایکاتو، نیوزیلند
2 دانشیار جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد
3 کارشناس ارشد جمعیت شناسی، دانشگاه یزد
4 دانشیار مردمشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد
doi
چکیده
در تحقیق حاضر، برخی از مهمترین الگوها و تعیینکنندههای مرتبط با ترجیح جنسیتی مورد مطالعه قرار میگیرد. واکاوی ادبیات تحقیق مؤید آن است که اولا، پدیده ترجیح جنسیتی نه تنها با حاملگیهای ناخواسته و تمایلات باروری مرتبط است، بلکه پیامدهای جمعیتشناختی دیگری مانند افزایش مرگومیر مادری را نیز سبب میشود. ثانیا، الگوی "فرزندآوری منبعث از ترجیح جنسیتی" هنوز هم در برخی از جوامع در جهان وجود دارد. یافتههای مقاله، مبتنی بر پیمایشی است که نمونه آن را 743 نفر از زنان 15 -49 ساله همسردار ساکن در نقاط شهری و روستایی شهرستان نکا در استان مازندران تشکیل میدهند. دادههای تحقیق با استفاده از پرسشنامه گردآوری و مورد تحلیل قرار گرفته است. یافتههای تحقیق مبین آن است که علیرغم کاهش باروری به زیر سطح جانشینی در استان مازندران طی سالیان اخیر، ترجیح جنسیتی مبتنی بر فرزند پسر در بستر اجتماعی تحت مطالعه، همچنان رایج و متداول است. مطابق یافتهها، تعیینکنندههای اصلی تمایل به فرزندآوری عبارتند از: سن، طول مدت ازدواج، تعداد فرزندان موجود و ترکیب جنسیتی مطلوب فرزندان. علاوه بر این، هم تمایلات فرزندآوری و هم ترجیحات جنسیتی بهطور معنیداری تحت تاثیر متغیرهای نگرشی بهویژه نگرش به ارزش فرزند و نگرش به نقشهای جنسیتی قرار دارند