پویایی ساختار سنی جمعیت و تغییرات ازدواج در ایران

نویسندگان

1 استادیار جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران

2 استادیار جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد

doi
چکیده

در نتیجه تجربه گذار جمعیتی در چند دهه اخیر، ساختار سنی جمعیت کشور، به طور کلی، و جمعیت واقع در سنین ازدواج، به طور خاص، دچار تغییر گردیده است. تغییرات همزمان در ازدواج، امکان وجود ارتباط بین این دو پدیده را به ذهن متبادر می سازد. این مقاله با استفاده از نتایج منتشر شده سرشماری سالهای 1345 تا 1390 ، تأثیرپذیری تغییرات ازدواج از تحولات ساختار سنی جمعیت را در کل کشور و به تفکیک مناطق شهری و روستایی مورد مطالعه قرار می دهد. تأثیر تغییرات ساختار سنی بر نسبت زنان و مردان هرگز ازدو اج نکرده در دوره های زمانی مختلف و در میان کوهورت های موالید متوالی با استفاده از تکنیک استاندارد سازی کنترل شده و روند های ازدواج به تفکیک جنس برای نقاط شهری و روستایی با استفاده از دو رویکرد مقطعی و کوهورتی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که مشابه سازی ساختار سنی نمی تواند تفاوت های دوره ای و کوهورتی ازدواج را محو نماید. به این ترتیب، تغییرات اخیر ازدواج در ایران مستقل از ساختار سنی اتفاق افتاده و علل آن را باید در عواملی غیر از تغییرات ساختار سنی جستجو کرد.