تغییرات جمعیتی، چالش های برنامه ی تنظیم خانواده و الزامات سیاست گذاری جمعیتی در ایران
نویسندگان
1 استادیارجمعیّتشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
2 کارشناس ارشد پژوهش اقتصادی
doi
چکیده
تغییرات ستّی گستردهای در جمعیت ایران طی دهههای گذشته صورت گرفته» هدفهای برنامهی تنظیم خانواده محقّق شده و عملکرد برنامه از هدف تعیینشده فراتر رفته است. در نتیجه. سزال این است: آیا زمان بازنگری در سیاستهای جمعیتی ایران فرا نرسیده است؟ سیاست جمعیتی مناسب در شرایط کنونی جامعهی ایران کدام است؟ دو رویکرد مخالف اصلی در این زمینه شکل گرفته است: ۱) طرفداران افزایش موالید, ۲) حامیان مدیریّت پنجرهی فرصت و تنظیم خانواده. انّخاذ هرگونه برنامهی عمل برای جمعیت ایران مستلزم ارزیابی رویکردهای مخالف اصلی میباشد. این مقاله در صدد است تا بر مبنای شواهد تجربی و نتایج تحقیقات میدانی, به ارزیابی دیدگاههای رایج در ارتباط با چگونگی سیاستگذاری جمعیتی در ایران بپردازد. نتایج بیانگر آن است که تمایلات فرزندآوری و ترجیحات باروری زنان تغییر کرده و عمدتا در راستای خانوادههای کوچک و کم حجم است. از سوی دیگرء علیرغم گسترش استفاده از وسایل پیشگیری از حاملگی» تقاضای گستردهای برای استفاده از روشهای دائمی و طولانیاثر پیشگیری از حاملگی وجود دارد. یافتهها رویکرد گروه دوّم را واقعبینانهتر ارزیابی نموده و ضمن تاکید بر ارتقای کیفیّت خدمات تنظیم خانواده انّخاذ سیاستهایی برای مدیریّت فرصتهای برآمده از تغییرات صورت گرفته در ساختمان سنی جمعیت ایران و تسهیل ازدواج و تشکیل خانواده را مهم و ضروری میداند.
