تحلیل اثرات شاخص های سرمایه انسانی و جمعیت شناختی بر مهاجرت های داخلی ایران

نویسندگان

1 استادیار جمعیت شناسی،مرکز مطالعات و پژوهش های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه

doi
چکیده

این مقاله به تحلیل و تبیین تاثیر متغیرهای جمعیتی و سرمایه انسانی بر احتمال مهاجرت افراد در ایران می‌پردازد. این مطالعه با استفاده از داده های سرشماری سال 1385و رگرسیون لوجستیک انجام شده است. از کلیه استان‌های کشور حجم نمونه‌ای به تعداد 266360 نفر مهاجر و غیر مهاجر انتخاب شده است. تحلیل‌ها نشان می‌دهند که مهاجرت در ایران بر حسب ویژگی‌های ‌جمعیت‌شناختی و سرمایه انسانی جریانی انتخاب‌کننده است. جنسیت، سن، وضع تأهل، نوع تخصص و سطح تحصیلات مجموعه متغیرهایی هستند که احتمال مهاجرت ساکنان کشور را بطور قابل ملاحظه‌ای تحت تأثیر قرار می‌دهند. یافته‌ها نشان می‌دهند که در ایران احتمال مهاجرت مردان 7/2 برابر بیشتر از احتمال مهاجرت زنان است. احتمال مهاجرت جوانان 29- 15 ساله نزدیک به 3 برابر افراد 60 ساله و بیشتر است. همچنین احتمال مهاجرت افراد دارای مدرک دکتری 9 برابر افراد دارای  تحصیلات ابتدایی است.   نتایج نشان می‌دهد که احتمال مهاجرت افراد با میزان سرمایه انسانی بالاتر (تحصیلات، تخصص بالاتر و مشاغل عالی‌رتبه‌تر) و افراد با میزان سرمایه انسانی پایین‌تر ‌(تحصیلات کم، تخصص کمتر و مشاغل دون‌پایه‌تر) از سایر گروه‌های جمعیتی بیشتر است و افرادی که از نظر شاخص های سرمایه انسانی در وضعیت متوسطی هستند احتمال مهاجرت‏شان کمتر است.