بررسی مهاجرپذیری و مهاجرفرستی مراکز استان های ایران بر مبنای مدل رتبه - اندازه و جاذبه

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جمعیت شناسی، دانشگاه شیراز

2 دانشیار جمعیت شناسی، بخش جامعه شناسی و برنامه ریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز

3 کارشناس ارشد جامعه شناسی، دانشگاه شیر

doi
چکیده

با توجه به اینکه در سال‌های اخیر میزان مهاجرت از شهرهای کوچک و روستاها، به شهرهای بزرگ و مخصوصاً کلان‌شهرها رشد بالایی داشته و باعث تراکم بالای جمعیت در آنها شده است، لازم است بررسی شود که کدام شهرها بیشتر در معرض ورود مهاجر و کدام شهرها با خروج مهاجر روبرو هستند.  هدف کلی این تحقیق، بررسی میزان مهاجرفرستی و مهاجرپذیری مراکز استان‌های ایران بر اساس مدل رتبه- اندازه زیپف و مدل جاذبه می‌باشد. به منظور انجام این تحقیق از داده‌‌های سرشماری‌های  1365، 1375 و 1385  و از نرم‌افزارهای SPSS و EXCEL جهت واکاوی داده‌ها بهره گرفته شده است.  نتایج نشان می‌دهند درحالی‌که شهر تهران در هر سه سرشماری عنوان نخست‌شهری را دارا می‌باشد ولی به‌تدریج از تسلط نخست‌شهری تهران و میزان مهاجرت به این شهر کاسته شده است. قدرت جاذبه مهاجر‌پذیری بعضی شهرها با توجه به فاصله آنها نسبت به دیگر شهرها در سرشماری 1385 نسبت به سرشماری 1365 افزایش و بعضی کاهش یافته است. به‌طورکلی در طی دهه‌های 1365 تا 1385 تأثیر فاصله بین شهرها در امر مهاجرت کاهش یافته  درصورتی‌که تأثیر عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی روندی افزایشی داشته است.