نقش بازتقسیمات سیاسی در جریانهای مهاجرتی استانهای نوظهور ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، عضو هیئت علمی دانشگاه بین اللملی امام رضا (ع)

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور، خراسان شمالی

doi
چکیده

بازنمایی تغییرات پدیدار شده در روندها، گونه ها و رفتارهای مهاجرین داخلی خراسان شمالی متأثر از بازتقسیم قلمرو اداری- سیاسی خراسان بزرگ در سال 1383، هدف محوری این پژوهش است. روش‌شناسی این پژوهش بر بازسازی داده های جمعیتی محدوده سیاسی این استان و بهره گیری از شیوه های غیرمستقیم رله[1] و روش بازماندگی معکوس[2] در نرم افزار صفحه‌ی گسترده‌ی تحلیل جمعیّتی[3](PAS) مبتنی است. در این راستا روندهای مهاجرتی قبل و بعد از تقسیمات سیاسی در چارچوب دو رویکرد «نظام مهاجرتهای روستا - شهری» و «تحلیل ناحیه ای جریان مهاجرتهای داخلی» مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که بازتقسیم سیاسی در شمال شرق ایران و ظهور خراسان شمالی بر خلاف سرشماری قبل از منطقه گرایی و بازتقسیم خراسان بزرگ، به افزایش پویایی در جریانهای مهاجرتی داخل با گرایشی چشمگیر به مرکز، تشدید فرایند شهرنشینی استان و گسترش دامنه و شعاع جابجایی ها از مهاجرتهای درون شهرستانی به مهاجرتهای فرااستانی، انجامیده است. از سویی، این امر سبب شکستن مرزهای سنتی مهاجرت در استان خراسان شمالی و ورود گروههای مختلف مهاجرین از قطب‌های مهاجرفرست شرق و مرکز ایران به سوی این استان شده است. [1]- Rele Method [2] - Reverse Method [3] - Population Analysis Spreadsheets