نقش ناهمگونی مشاهده نشده در تحلیل های پیشینه واقعه: کاربرد در تحلیل رفتار باروری زنان در ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه جمعیت شناسی، دانشگاه تهران
doi
چکیده
این مقاله در نظر دارد تا ضمن بررسی عوامل فردی و زمینهای موثر بر تغییرات اخیر صورت گرفته در باروری زنان در ایران، نقش ناهمگونی مشاهده نشده (یا ویژگیهای مشاهده نشده زنان) را در تبیین این تغییرات مشخص سازد. بدین منظور دادههای پیسایش جمعیت و سلامت سال ۱۳۷۹ (متغیرهای سطح فردی) با دادههای سرشماریهای سالهای ۱۳۶۵ و ۱۳۷۵ (متغیرهای تغییر کننده در طول زمان در سطح زمینه ای) پیوند خورده و برای تحلیل این دادهها از روش تحلیل پیشینه واقعه (مدل مخاطره زمان گسسته) استفاده شده است. یافتههای مقاله از عدم تاثیر این ناهمگونی در تحلیل باروری (وقوع بارداریهای دوم و سوم) حکایت دارد. این یافته میتواند نقش مسلط متغیرهای مورد بررسی را بر متغیرهای بالقوه مهمی نشان دهد که به سبب عدم وجود اطلاعات وارد تحلیل نگردیدند. یافتههای مربوط به تعیین کنندههای اجتماعی,» اقتصادی و فرهنگی باروری نشان میدهد کاهش اخیر در وقوع بارداریهای دوم و سوم را میتوان علاوه بر افزایش تحصیلات زنان و کاهش مرگ و میر کودکان (در سطح فردی) به گسترش اشتغال به تحصیل کودکان (در سطح زمینهای) نسبت داد. به علاوه» کنترل عوامل اجتماعی و اقتصادی در سطوح فردی و زمینهای» تفاوتهای باروری مناطق قومی را تقریبا به طور کامل از بین برد. بنابراین ؛ میتوان نتیجه گیری کرد که این تفاوتها تا حد بسیار زیادی با تفاوتهای اجتماعی- اقتصادی در مناطق محل سکونت گروههای قومی ارتباط دارد.