فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بعد از انقلاب صنعتی سوانح و حوادث در تمام دنیا به یکی از علت‌های عمده‌ی آسیب‌دیدگی، معلولیت و مرگ تبدیل شده‌اند. در ایران نیز سوانح و حوادث دومین علت بار مرگ و ناتوانی هستند. بر همین مبنا این مطالعه در تلاش است به بررسی و آزمون فرضیه‌های مربوط به برخی از خاستگاههای اجتماعی و جمعیتی خطر سوانح و حوادث در ایران بپردازد. روش تحقیق، تحلیل کمی داده‌های ثانویه‌ی طرح DHS ایران و جامعه آماری شامل خانوارهای معمولی ساکن و کلیه‌ی افراد داخل این خانوارها در سال 1379 بوده است. واحد تحلیل فرد و تعداد کل نمونه‌های مورد استفاده در تحلیل‌ها 523073 نفر بوده است. نتایج نشان داد که اغلب متغیرهای موجود در مدل تحقیق تأثیر معناداری بر احتمال تجربه‌ی سوانح و حوادث دارند. به عبارت دیگر، خطر سوانح و حوادث خاستگاه اجتماعی و جمعیتی دارد و بنابراین غیرتصادفی و قابل پیشگیری است. این یافته گویای آن است که بخش قابل توجهی از واریانس احتمال وقوع سوانح و حوادث از طریق تأثیر مستقیم زمینه‌های اجتماعی و جمعیتی قابل تبیین است. یافته‌ی دیگر آن است که وضعیت مهاجرت بدون/ با کنترل تأثیرات متغیرهای موجود در مدل، تأثیر آماری معناداری بر احتمال وقوع سوانح و حوادث دارد و یک عامل خطر محسوب می‌شود. بر اساس این نتایج نه فقط متغیرهای اجتماعی و جمعیتی بلکه مشخصه‌های فرهنگی نیز تبیین‌کننده‌های خوبی برای تغییرات احتمال خطر سوانح و حوادث به شمار می‌روند. از سوی دیگر، در میان متغیرهای موجود در مدل تحلیلی متغیرهای جمعیتی بیشترین نقش را در تبیین واریانس احتمال خطر داشته‌اند.