سطح، روند و الگوی همسان همسری تحصیلی در ایران
نویسندگان
1 استادیار جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد
2 استادیار جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران
doi
چکیده
همسان همسری تحصیلی یا تشابه تحصیلی زوجین» یکی از ابعاد مهم رفتارهای ازدواج و انتخاب همسر است که به سبب پیامدهای مهم اجتماعی, اقتصادی و عاطفی آن مورد توجه پژوهشگران متعددی در سطح جهان قرار گرفته است. با این وجود. تاکنون اطلاعی در مورد تفاوتهاء تغییرات و سطروح همسان همسری تحصیلی در ایران در دسترس نیست.. مقاله حاضر با بهرهگیری از منبع منحصربهفرد دادههای فردی حاصل از نمونه دو درصدی سرشماری ۱۳۸۵ کشور چهار دهه تغییر در تشابه تحصیلی زوجین را بررسی میکند. برای این منظور» تغییرات در روند کلی همسان همسری تحصیلی و نیز الگوی خاص همسان همسری در هر یک از سطوح تحصیلی؛» برای زنان متولد در سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۶۰ مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج مبین آن است که برای متولدین یاد شده» متوسط سطح همسانهمسری تحصیلی در ایران از حدود ۷۵ درصد به ۴۸ درصد تنزل یافته و در مقابل؛ نسبت زنانی که با شوهران دارای مدارک آموزشی پایینتر ازدواج کردهاند» از ۴ درصد به ۲۴ درصد افزایش یافته است. بر مبنای نتایج» چنین به نظر میرسد که همگام با کاهش همسانهمسری تحصیلی؛ توزیع عدم سنخیت تحصیلی زوجین نیز از وضعیتی که در آن شوهران سطح تحصیلاتی بالاتر از زن داشتهاند. به وضمیتی میل میکند که در آن سهم زنانی که تحصیلات بالاتر از شوهرانشان دارندء بهتدریج رو به افزایش است. علاوه بر این» بررسی روند تغییرات همسان همسری به تفکیک هر یک از سطوح تحصیلی نشان میدهد که روندها به سمت همسانهمسری بیشتر در سطوح میانی تحصیلی و در عوض کاهش این نسبت در دو انتهای بالایی و پایینی توزیع تحصیلات در ایران است.