الگوها و عوامل موثر بر فاصله ازدواج تا اولین تولد در ایران
نویسندگان
1 استاد گروه جمعیت شناسی، دانشگاه تهران و محقق در موسسه مطالعات اجتماعی و جمعیتی، دانشگاه ملی استرالیا
2 دانشجوی دکتری جمعیت شناسی،دانشگاه تهران
doi
چکیده
در ایران در دهههای اخیر تغییرات مهمی در مسیر زندگی افراد رخ داده است. این تغییرات در کاهش میزانهای باروری، افزایش سن ازدواج، افزایش سن در تولد اول و کاهش فرزندآوری زودرس منعکس شده است. مطالعات پیشین به بررسی تحولات باروری و فاصلهگذاری بین موالید پرداخته اند. در این مقاله با استفاده از دادههای طرح بررسی سلامت و جمعیت سال 1379 با بکارگیری مدل تحلیل بقا برای برآورد فاصله ازدواج تا اولین تولد عوامل موثر بر فاصله تولد اول و همچنین احتمال وقوع تولد اول بررسی می شود. نتایج بیانگر آن است که میانگین فاصله ازدواج تا اولین تولد در ایران 7/2 سال است و بیش از 85 درصد از زنان در پنج سال نخست ازدواج فرزند اول خود را به دنیا میآورند. بررسی تغییرات زمانی حکایت از افزایش فاصله اولین تولد در میان زنانی که بعد از سالهای 1370 ازدواج کرده اند دارد. این تاخیر پیوند قوی با سن ازدواج زنان و همسرانشان، تحصیلات زنان و تمایل آنان برای افزایش تحصیلات دارد. زندگی در استانهای کم توسعه با میزان بیشتری از وقوع تولد اول تا دو سال پس از ازدواج ارتباط دارد، با این حال در این استانها در مقایسه با استانهای توسعه یافته از سومین سال پس از ازدواج این میزان کاهش می یابد.