نیاز برآورده نشده تنظیم خانواده در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جمعیت شناسی دانشگاه تهران
2 استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه شیراز
doi
چکیده
این پژوهش در تلاش برای پاسخ به این سؤال است که چرا تعداد زیادی از زنان علی رغم اینکه نیاز و حتی تصمیم به استفاده از روشهای تنظیم خانواده دارند ولی،از این روشها استفاده نمیکنند.این زنان که بین نیاز و نیات باروری با رفتار باروری آنها تفاوت وجود دارد، به عنوان زنانی که دارای«نیاز برآوردهنشده»در تنظیم خانواده هستند،شناخته میشوند. در پژوهش حاضر ابتدا به سیر تحول و شکلگیری مفهوم«نیاز برآوردهنشده»تنظیم خانواده در مطالعات جمعیتی پرداخته شده و سپس تحولات این مفهوم و شیوههای محاسبهء آن بر اساس بررسیهای کلان جمعیتی مورد مداقه قرار گرفته است.قسمت بعدی پژوهش با استفاده از دادههای بررسی جمعیتی و بهداشتی سال 1379 کشور به محاسبه نیاز برآوردهنشده و بررسی عوامل مؤثر بر آن پرداخته است. نتایج پژوهش نشان میدهد که«نیاز برآوردهنشده»در کشور نهتنها از نظر نسبت در بین استانها و مناطق شهری و روستایی متفاوت است،بلکه از نظر عوامل تبیینکننده نیز تفاوت زیادی بین استانها و مناطق شهری و روستایی مشاهده میشود.مدل نهایی تحقیق نشان میدهد که تحصیلات،سن ازدواج و بهرهمندی از تسهیلات رفاهی،مهمترین عواملی هستند که با در نظر گرفتن تأثیر سایر متغیرها معنا دارند.
