پیوند سنت و نوسازی در افزایش سن ازدواج: نمونه ایرانیان ترکمن

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه گیلان

doi
چکیده

معمولا الگوی سنی ازدواج در میان اقوامی مانند ایرانیان ترکمن الگویی زودرس شناخته شده‌ است.به عبارت دیگر غالبا قومیت را به عنوان نیرویی از نیروهای سنت،عامل کاهش سن‌ ازدواج دانسته‌اند.در این مقاله برای برریس این مسئله،ابتدا مروری برآثار مردم‌شناختی و گزارش‌های منتشر شده دربارهء سن ازدواج در میان ایرانیان ترکمن داشته و سپس از روی منابع‌ آماری موجود،مانند سرشماری‌ها و آمارگیرهای نمونه‌ای در مناطق سکونتی ترکمن‌ها به ویژه شهرستان ترکمن به تحلیل این واقعه پرداخته‌ایم. این بررسی نشان می‌دهد که اگرچه در گذشته ازدواج زودرس در میان این مردم و به ویژه زنان‌ نسبتا شایع بوده،ولی در چند دههء اخیر متوسط سن ازدواج هر دو جنس به‌طور قابل توجهی‌ افزایش یافته است و زنان و مردان به‌طور متوسط در سنین نسبتا بالایی وارد زندگی زناشویی‌ می‌شوند. به نظر می‌رسد که عامل نوسازی برافزایش سن ازدواج ترکمن‌ها تأثیر داشته است،چنان‌که‌ افزایش سن ازدواج از زمانی شدت می‌گیرد که برخی از مشخصه‌های نوسازی مانند سواد در میان آنها رونق یافته است.اما در حقیقت،برخی هنجارهای سنتی حاکم برازدواج مانند پدیدهء درون همسری و رسم پرداخت شیربها از طرف خانوادهء داماد در ترکیب با میزان‌های‌ بالای سواد در اثر جریان نوسازی و میزان‌های بالای بیکاری در اثر به هم خوردن ساختارهای‌ اقتصادی و اجتماعی نیز تأثیر عمده‌ای در افزایش سن ازدواج این مردم داشته است.