چگونه مسئله‌های مربوط به درج نام نویسندگان را حل‌وفصل کنیم؟ راهنمای پژوهشگران تازه‌کار

نویسندگان

1 مشاور پژوهش، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

2 و مشاور پژوهشی آمار زیستی، دانشگاه مگیل، مونترال، کانادا

doi
چکیده

یکی از تکالیف عمده‌ انجمن آموزش کمیته‌ی اخلاق نشر (Committee on Publication Ethics) با نشان اختصاری COPE کاهش رفتارهای غیراخلاقی در نشر آثار علمی است. این مقاله برای راهنمایی پژوهشگران جوان در حیطه‌ی نویسندگی فراهم آمده است؛ زیرا، یکی از پرچالش‌ترین حیطه‌های عملی نشر است. در ظاهر موضوع درج عنوان نویسندگی (Authorship) برای یک اثری علمی ساده به نظر می‌رسد؛ امّا در عمل مشکل‌های خاصّ خود را دارد. هنگام آماده کردن این راهنما موارد قابل توجهی از گزارشات مربوط به مشکلات از این دست را مورد بررسی قرار دادیم. برخی از مشکل‌های نویسندگان مورد مطالعه عبارت بود از: حذف نام پژوهشگرِ تازه کار و دارای شرایط نویسندگی از فهرست نام نویسندگان، اصرار سازمان حامی مالی پروژه‌ی تحقیقاتی بر درج نام شخصی که در مطالعه مشارکت نداشته است و درج نام رئیس نویسنده‌‌ی مقاله‌ی مروری به جای نویسنده حقیقی؛ چون، در زمان وصول نسخه‌ی نهایی مقاله، نویسنده‌ی حقیقی در مرخصی زایمان بوده است. در این راهنما، نخست تعریف صریح از ارتکاب رفتار غیر اخلاقی در درج نام نویسندگان بیان می‌شود. سپس پیشنهادهایی در رابطه با چگونگی پرهیز از آن‌ها ارایه می‌شود.