ارزیابی فاکتورهای احتمال خطر اختلالات اسکلتی- عضلانی با استفاده از روش‌های لوبا و رولا و مقایسة نتایج حاصل در شرکت چاپ و نشر

نویسندگان

1 مربی ارگونومی، گروه ارگونومی، دانشکدة بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، ایران

2 دانشیار، دکترای بهداشت حرفه‌ای، گروه علوم بهداشتی، دانشکدة سلامت، ایمنی و محیط‌زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

3 کارشناس بهداشت حرفه‌ای، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکدة بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، ایران

4 دانشیار، دکترای مهندسی بهداشت حرفه‌ای، مرکز تحقیقات سلامت کار، دانشگاه علوم پزشکی قم، ایران

5 دانشجوی کارشناسی‌ارشد مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکدة بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ایران

6 دانشیار، دکترای اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکدة بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، ایران

doi
چکیده

اهداف: صنعت چاپ با گردش مالی بالا در دنیا یکی از صنایع زیربنایی است. عوامل زیان‌آور گوناگونی از جمله فاکتورهای ارگونومیکی در این صنعت وجود دارد. روش‌های متعددی در ارزیابی این عامل در محیط‌های کاری استفاده می‌شود. این مطالعه با هدف بررسی وضعیت بدنی کارکنان عملیاتی شرکت چاپ و نشر در استان قم و با استفاده از دو روش و مقایسة نتایج حاصل، همچنین بررسی اعتبار روش لوبا از طریق مقایسه با روش رولا در سال 1393 صورت پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعة مقطعی و توصیفی- تحلیلی هشتاد نفر از کارکنان عملیاتی شرکت چاپ و نشر در ده گروه شغلی بررسی شد. برای ارزیابی شرایط موجود از دو روش ارزیابی سریع اندام فوقانی (رولا) و ارزیابی بار وضعیتی وارد بر قسمت فوقانی بدن (لوبا)استفاده شد. داده‌های حاصل، با استفاده از همبستگی اسپیرمن و ضریب توافق کاپا در سطح معنا‌داری 05/0 به کمک نسخة 20 نرم‌افزار SPSS آنالیز شد. یافته‌ها: تمام کارکنان سنی بیش از 36 سال و سابقة ‌کاری 15-20 سال داشتند. نتایج دو روش نشان داد بیشترین وضعیت‌های بدنی در سطح دوم اقدامات اصلاحی قراردارد و نیازمند مطالعة بیشتری است. همبستگی و توافق میان وضعیت‌های مورد بررسی معنادار بود (05/0P<)، اما سطوح اقدامات اصلاحی در تحلیل ضریب کاپا معنا‌دار نبود (05/0P>). نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از همبستگی مطلوب میان تمام اجزا و میزان توافق مناسب در وضعیت مچ دست، آرنج و شانه است، اما توافق در وضعیت گردن و سطح اقدام اصلاحی شرایط مطلوبی ندارد. به‌علاوه، نتایج نشان داد که اعتبار هم‌زمان سطح اقدامات اصلاحی روش لوبا در این صنعت مطلوب نیست، هرچند مطالعات بیشتر پیشنهاد می‌شود.