کاربرد سلول های بنیادی مزانشیمی در ترمیم ضایعات نخاعی: مروری بر پیشرفت ها، مکانیسم ها و مطالعات بالینی اخیر
نویسندگان
doi
10.66224/nkums.18.2.12چکیده
مقدمه: ضایعه نخاعی نوعی آسیب تروماتیک، همراه با نقص های حسی و حرکتی است و بیش از یک میلیون نفر را در جهان دچار ناتوانی کرده است. درمان های دارویی موجود فقط از شدت آسیب می کاهند و از آسیب بیشتر به دستگاه عصبی مرکزی جلوگیری می کنند، اما قادر به ترمیم آکسونی نیستند. در سال های اخیر، سلول درمانی به عنوان رویکردی بازساختی در درمان ضایعات نخاعی مورد توجه قرار گرفته است. روش کار: در این مطالعه مروری، مقالات منتشرشده بین سال های 2006 تا 2025 در پایگاه های ISI Web of Science ، Science Direct ، Scopus ، PubMed و Google Scholar بررسی شدند. کلیدواژه هایی مانند Spinal Cord Injury ، Stem Cells ، Central Nervous System و Mesenchymal Stem Cells برای جست وجو به کار رفتند و مقالات، پس از غربالگری، براساس عنوان و چکیده انتخاب شدند. یافته ها: نتایج نشان دادند که سلول های بنیادی مزانشیمی از طریق ترشح فاکتورهای نوروتروفیک، تنظیم پاسخ ایمنی، تمایز به سلول های عصبی و القای آثار محافظت عصبی و بازمیلینه سازی، می توانند عملکرد عصبی را پس از آسیب نخاعی بهبود دهند. مطالعات بالینی نیز بهبودهایی در عملکرد حسی و حرکتی بیماران گزارش کرده اند، اگرچه تفاوت در منبع سلولی، دوز، مسیر و زمان تزریق باعث ناهمگونی در نتایج شده است. نتیجه گیری: به طور کلی، شواهد نشان می دهد پیوند سلول های بنیادی مزانشیمی می تواند گزینه ای ایمن و مؤثر در درمان ضایعات نخاعی باشد. بااین حال، محدودیت هایی مانند حجم کم نمونه ها، نبود گروه کنترل و تفاوت در پروتکل های پیوند، لزوم انجام کارآزمایی های بالینی گسترده تر و استانداردسازی روش های درمانی را برجسته می کند.