یک نِصاب گیلکی از دورۀ پهلوی اول
نویسندگان
1 دانشیار زبانشناسی گروه هنرهای نمایشی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، (نویسندة مسئول)،
2 دانشیار زبانشناسی گروه آسیای شرقی، مرکز اسناد فرهنگی آسیا، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
10.30465/ls.2025.51600.2207چکیده
مقالة حاضر، با کاربست اصول حاکم بر مطالعة نصابهای گویشی، به معرفی و توصیف اطلاعات معنیشناختی نصابی نویافته از زبان گیلکی میپردازد. اهمیت این نصاب در آن است که برخلاف سایر زبانهای مهم خزری (یعنی مازندرانی و سمنانی) که نصابهای مفصلی از آنها موجود است، تا قبل از یافته شدن متن این مقاله، هیچ ایدهای از واژهنامهای منظوم برای گیلکی متصور نبودهایم. پژوهش کیفی پیشرو، در شمار مطالعات بنیادی قرار دارد. چارچوب پژوهش حاضر، گویششناسی است و قلمرو تحقیق آن نیز به گیلکی تکلم شده در استان گیلان محدود میشود. تجزیه و تحلیل دادهها به صورت توصیفی و تفسیری صورت گرفته است. معنای واژگان این نصاب، هم بر اساس شم زبانی و هم با رجوع به فرهنگهای زبان گیلکی ارائه شدهاند. این نصاب کوتاه، در 25 بیت واژههایی از انواع مقولات کلام و اسمهایی از حوزههای مختلف را ارائه میکند. این نصاب دو قسمتِ 18 بیتی و 7 بیتی دارد که به ترتیب در بحر متقارب و بحر مجتث در دورة پهلوی اول سروده شده-اند.
