اقلیّت‌سازی کارائیبی در قلمروی اروپایی: بازخوانی رابینسون کروزو در پانتومیم نوشته‌ی دِرِک والکات

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه تهران، پردیس البرز، البرز، ایران

2 گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه اراک، اراک، ایران.

doi
10.22059/jor.2022.340842.2284
چکیده

دِرِک والکات در پانتومیم به خوانش منحصر­به­فرد خود از رمان رابینسون کروزو نوشته‌ی دَنیل دفو، رمانی که بخشی از حافظه‌ی فرهنگی غربی را تشکیل می­دهد، می­پردازد. آنچه او به­عنوان نویسنده­ای غیر اروپایی انجام می­دهد، ورود به قلمروی زبان و ادبیات اروپایی و قلمروزدایی آن به­منظور بیان دغدغه­های جمعی بومی خود است. از­آنجا­که رمان رابینسون کروزو حاوی ارزش­های استعماری است، والکات آن را نقطه‌ی شروع مناسبی برای مقابله با اروپا­محوری موجود در ادبیات غرب و تولید ارزش­های ضد­استعماری می­داند. مقاله‌ی پیش­رو از مفاهیم «ادبیات اکثریّت»، «ادبیات اقلیّت»، «قلمروزدایی» و «شدن» از ژیل دلوز و فلیکس گتاری بهره می­برد تا نحوه‌ی گفتمان­گریزی از سنّت اروپایی و تلاش برای گفتمان­سازی ضد­استعماری در نمایشنامه‌ی والکات را مورد بررسی قرار دهد. این پژوهش از آن جهت دارای اهمیّت است که نحوه‌ی مواجهه و تقابل نویسنده­ای اقلیّت با ادبیات اکثریّت، به­منظور مصادره‌ی سنّت و نتیجتاً ابراز ارزش­های بومی حاشیه­رانده­شده را تبیین می­نماید. دغدغه­های مذکور در حیطه­هایی همچون راهبرد کلّی والکات در بازنویسی آثار فاخر ادبی، امکانی که متاتئاتر به والکاتِ پسااستعمار جهت اقلیّت­سازی در ادبیات اکثریّت می­دهد، واسازی مفاهیم استعماری و تغییر بنیادین در معنا و جایگاه فرودست مورد بحث و بررسی قرار می­گیرند.