منزلت اجتماعی و ادب: عذرخواهی برپایه‌ نظریه‌ «وجهه»

نویسندگان

1 گروه آموزش زبانشناسی-دانشکده علوم تربیتی- دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان- زنجان، ایران

2 استادیار گروه زبانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان- زنجان ایران

3 گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی تهران، ایران

doi
10.30465/ls.2022.41094.2052
چکیده

پژوهش حاضر، تأثیر منزلت اجتماعی بر رعایت ادب گویشوران زبان را در کارگفت عذرخواهی، طبق الگوی ادب براون و لوینسون(Brown & Levinson) (1978) مورد بررسی قرار می‌دهد. روش انجام پژوهش کمی‌وکیفی بوده و جمع‌آوری داده‌ها از طریق ارسال پرسشنامه به صورت الکترونیکی به دانشجویان انجام شد. پرسش‌نامه‌ (DCT) راهبردهای عذرخواهی را برای 12 خطای رایج در جامعه مورد ارزیابی قرار داد. مشارکان پژوهش شامل تعدادی از دانشجویان دانشگاه‌های پردیس الزهرا، علمی‌و کاربردی جهاد دانشگاهی و خانه کارگر زنجان بودند. پس از بررسی پاسخ‌های جمع‌آوری شده از 44 دانشجوی زن و 62 دانشجوی مرد، نتایج نشان داد افراد بیشتر از راهبرد ادب منفی در بیان عذرخواهی استفاده می‌کنند. بررسی تأثیر منزلت اجتماعی بر استفاده از راهبرد‌های ادب نشان داد در هر سه جایگاه منزلت اجتماعی مساوی، بالا و پایین، افراد از راهبرد ادب منفی بیشتر استفاده می‌کنند. همچنین نتایج پژوهش نشان داد استفاده از راهبرد‌های ادب در جبران خطا به نوع خطای انجام شده بستگی دارد و افراد با توجه به خطای صورت گرفته از مناسب‌ترین راهبرد عذرخواهی برای جبران آن استفاده می‌کنند. نتایج پژوهش بین جنسیت و استفاده از راهبرد ادب تفاوت معناداری را نشان نداد.