تأثیر مالیات سود سپرده‌های بانکی بر متغیرهای اقتصاد کلان تحت شرایط وجود و عدم وجود بازار سرمایه: رهیافت تعادل عمومی پویای تصادفی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48308/jem.2024.235271.1909
چکیده

از منابع اصلی تأمین مخارج دولت، درآمدهای مالیاتی است. در چند سال اخیر معرفی پایه‌های مالیاتی جدید موضوعی است که توجه سیاست‌گذاران اقتصادی را در حوزه مالیات‌ستانی به ‌خود جلب کرده است. اتکا برخی از کشورها به درآمدهای نفتی پیامدهای زیان‌باری در اقتصاد آنها ایجاد کرده است که مالیات بر سود سپرده‌های بانکی به عنوان پایه مالیاتی جدید، می‌تواند وابستگی به درآمدهای نفتی در این کشورها را کاهش دهد. در این پژوهش با مطالعه موردی کشور ایران، کارایی بازار سرمایه در هنگام برقراری مالیات بر سود سپرده بانکی با استفاده از روش تعادل عمومی پویای تصادفی شبیه‌سازی شده و تأثیر آن بر متغیرهای اقتصاد کلان، با استفاده از داده‌های فصلی سال 1370 تا 1400 کاوش شده است. نتایچ نشان می‌دهد زمانی که بازار سرمایه در الگو وجود ندارد، اگر چه درآمدهای دولت افزایش یافته ولی میزان تولید از وضعیت ایستای خود انحراف منفی داشته است. بنابراین از این نوع مالیات نمی‌توان به عنوان یک درآمد پایدار استفاده کرد. در مقابل با ورود بازار سرمایه به الگو، دامنه نوسان متغیرهای اقتصادی کاهش یافته است و متغیر تولید نسبت به وضعیت ایستا خود انحراف مثبت پیدا کرده که نقش مثبت وجود بازار سرمایه در کاهش نوسان اقتصادی در هنگام وضع مالیات بر سود سپرده را نشان می‌دهد. بنابراین در هنگام رخ دادن یک تکانه پولی وجود یک بازار مکمل همانند بازار سرمایه در کنار سیستم بانکی می‌تواند نوسان‌ متغیرهای اقتصاد کلان را تا حدودی تعدیل نماید.