تأثیر مهریشت بر دو سرود مانوی پارتی
نویسندگان
1 پژوهشگر پژوهشکده فرهنگ اسلام و ایران، دانشگاه شهید باهنر کرمان،کرمان
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران،
doi
10.30465/ls.2024.46661.2151چکیده
در برخی از سرودهای مانوی، ایزدانی چون پدر بزرگی، مهریزد و نریسهیزد، با سبکی حماسی و استفاده از برخی آرایههای ادبی،غالباً صفتهای هنری، ستوده شدهاند. از میان آنها، سرودهای ستایشی فرستادۀ سوم (نریسفیزد) که به زبان پارتی سروده شده، فرستادۀ سوم شبیه به میترا توصیف شده و برخی صفتهایی که به او نسبت داده شده صفتهای مهری است که در مهریشت و منابع پهلوی دیده میشود. از بین سرودهای ستایشی نریسفیزد که در مجموعۀ دستنوشتههای مانوی کتابخانۀ موزۀ برلین نگهداری میشود دو سرود با شناسۀ M 67 و M 77، بیش از بقیه دارای اشاراتی است که از باورهای رایج در جامعۀ پارتی و جامعۀ زرتشتی ساسانی آن دوره تأثیر گرفته است. این گفتار، نخست به نقش میترا و نریوسنگ، در شکلگیری شخصیت نریسفیزد میپردازد، سپس دو سرود پارتی از نظر تأثیراتی که اوستا، مهریشت و منابع پهلوی بر آنها گذاشته مورد نقد و بررسی قرار میگیرند.