تأثیر ریسک سیاسی، نااطمینانی و پیچیدگی اقتصادی بر ردپای اکولوژیکی در کشورهای درحال توسعه‌ی صادرکننده‌ی نفت

نویسندگان

1 استاد بخش اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 کارشناس ارشد بخش اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 استادیار بخش اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.48308/jem.2024.235137.1906
چکیده

هدف اصلی این پژوهش، بررسی اثر ریسک سیاسی، نااطمینانی و پیچیدگی بر ردپای اکولوژیکی در کشورهای درحال توسعه صادرکننده نفت است. الگوی تحقیق با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم یافته سیستمی با بکارگیری داده‌های تابلوئی برای 22 کشور درحال توسعه صادرکننده نفت برآورد می‌شود. سایر متغیرهای کنترل شامل رشد اقتصادی، سرمایه انسانی، و باز بودن تجاری هستند. نتایج نشان می‌دهد که کاهش ریسک سیاسی باعث افزایش کیفیت محیط‌زیست می‌شود. بنابراین این کشورها باید با بهبود کیفیت نهادی برای کاهش ریسک سیاسی تلاش کنند. همچنین تنوع بخشیدن به اقتصاد این کشورها در جهت کاهش اتکا به نفت می‌تواند پاسخی استراتژیک به نااطمینانی جهانی باشد که منجر به ساختار اقتصادی پیچیده تر و آسیب  کم تر به محیط زیست می‌شود. به علاوه نتایج حاکی از آن است که افزایش پیچیدگی اقتصادی و باز بودن اقتصاد ردپای اکولوژیکی را افزایش می‌دهد. در این راستا کشورهای غنی نفتی در حال توسعه بایستی همزمان با افزایش مبادلات بین‌المللی نگاه ویژه به انتقال دانش فنی سبز از طریق تجارت سازگار با محیط زیست داشته باشند، و با بکارگیری سرمایه انسانی، در جهت ارتقاء و بکارگیری فناوری‌های پاک در استخراج منابع و تولید کالاهای سبز سیاست‌گذاری کنند. این یافته‌ها می‌تواند برای سیاست‌گذاری در حوزه محیط زیست و توسعه اقتصادی بکار گرفته شود.