وندهای زبان پشتو از منظر رویکرد صرف واژگانی

نویسندگان

1 استاد گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری زبان شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 گلناز مدرسی‌قوامی، دانشار گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.30465/ls.2024.46167.2146
چکیده

در این پژوهش، فرایندهای اشتقاق و تصریف در زبان پشتو در قالب رویکرد «صرف و واج‎شناسی واژگانی» بررسی و تحلیل شده است. در این مقاله، ۱۳۱ وند زبان پشتو، از جمله ۴۰ وند تصریفی و ۹۱ وند اشتقاقی، را با توجه به رفتارشان نسبت به پایه های که به آن متصل می شوند در چارچوب رویکرد کیپارسکی (۱۹۸۲) در دو طبقۀ خنثی و غیرخنثی تقسیم‎ و بررسی شده اند. این پژوهش نشان می‎دهد که بیشتر وندهای زبان پشتو یا تکیه‎برند یا اتصال آنها به پایه موجب تغییر جایگاه تکیه می‎شود. نتایج این پژوهش نشان می‎دهد که رویکرد کیپارسکی (۱۹۸۲) که به عنوان یک نظریۀ مطرح برای مطالعه ساختمان واژه‎های انگلیسی تدوین شده است، قابلیتِ تحلیل وندهای خنثی و غیرخنثی در زبان پشتو را نیز دارد. بر اساس این پژوهش، بیشتر وندهای زبان پشتو غیرخنثی هستند و در لایه اول قرار می‌گیرند. لازم به ذکر است که تعداد وندهای خنثی در مقایسه کمتر، ولی کاربرد آنها در زبان وسیع‌تر است. علاوه‌براین، همان طور که نظریۀ صرفِ واژگانی فرض می‌کند، پسوندهای خنثی و غیرخنثی بر اساس فرضیۀ ترتیب سطوح سازماندهی شده‎اند.