بررسی زبان‌شناسی سلسله‌مراتب افعال در روایت‌های وهمناک با تکیه بر نظریه زبانی زنو وندلر

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه افسری امام علی (ع)

doi
10.30465/ls.2024.42242.2073
چکیده

هر روایت به مثابۀ ترکیبی از زنجیره‌های روایی به‌هم‌پیوسته و ساخته‌شده از اجزای کوچکی چون اسم، فعل و حرف است؛ به طوری که بنیاد و زیربنای روایت‌ها در کوتاه‌ترین وجه ممکن به این عناصر ختم می‌شود. در زبان‌شناسی فعل‌ها را پدیده‌هایی پویا، قابل تصریف و زمان بنیاد می‌دانیم که عمل کنشگر را نشان می‌دهد؛ اما در علم روایت‌شناسی قدرت خارق‌العادۀ افعال و بسامد آن‌ها زمانی آشکار می‌شود که بدانیم هر ژانر بسته به مضمون، موضوع و پی‌رنگ، سلسله‌مراتبی از افعال را در زیر بنای خود دارد. بر همین اساس در پژوهش حاضر تلاش کرده‌ایم تا فرایند ارتباط شکل‌گیری پی‌رنگ و سلسله‌مراتب افعال در روایت‌های روان‌شناسانه و وهمناک را نشان دهیم و فرایند کنش در این‌گونه داستان‌ها را از افعال وضعیتی تا دست آوردی در یک سیر علمی دقیق و حساب‌شده ترسیم نماییم. نتایج نشان می‌دهد که در روایت‌های روان‌شناسانه و وهمناک شاهد یک سلسله‌مراتب منظم از افعال به صورت: وضعیتی، پویشی، انجامی و دست آوردی هستیم و این سلسله‌مراتب به نحوی بسیار دقیق با پی‌رنگ این‌گونه روایت‌ها در ارتباط است.