فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف پژوهش حاضر بررسی تطبیقی و سنجش شیوه‌ی روایت در رمان کوچه‌ی مدق، اثر نویسنده موفق مصری، نجیب‌محفوظ و فیلم سینمایی کافه ستاره، نخستین اثر اقتباسی سامان مقدم، کارگردان شناخته‌شده‌ی ایرانی است. از این‌رو می‌توان گفت، این پژوهش بر تبیین چیستی و کیفیت دگرگونی‌های روایت از ادبیات تا سینما، در دو اثر ادبی و سینمایی متمرکز است. در اثر سینمایی در جدال با فرادست و کشمکش‌های اجتماعی-اقتصادیِ برساخته‌ی فرادست، حضور روایت زنانه آشکار است. حال‌آنکه این‌شیوه‌ی روایت در اثر ادبی یعنی کوچه‌ی مدق به‌روشنی دیده‌نمی‌شود؛ ستیز فرودست با فرادست، نوشتار/روایت فیلم را زنانه‌تر کرده‌است. در مجموع روایتگری در فیلم به‌شیوه‌ای خلاقانه تغییر یافته‌است: حضور پررنگ شخصیت‌های زن، به‌تصویر کشیدن همدلانه‌ی وضعیت زنان، تعدد راوی، تجلی رمانتیک عشق، رؤیانگاری شخصیت‌های داستان، بیان نمادین، مکان‌محدود داستان، جزئی‌نگری و مردستیزی، روایت کافه ستاره را زنانه کرده‌است، حال‌آنکه تنها برخی از این مؤلفه‌ها مانند بیان نمادین، مکان محدود داستان، جزئی‌نگری و مردستیزی در کوچه‌ی مدق دیده می‌شود. نکته‌ای که نباید از نظر دور داشت اینکه پدیدآورنده‌ی هر دو اثر جنسیت مردانه دارند.