فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

روغن نباتی محصولی استراتژیک، عمدتاً واردات محور و تأثیر‌پذیر از بحران‌های بین‌المللی است. شناسایی ساختار بازار این محصول می‌تواند به سیاست‌گذاری‌های بهتری در این صنعت بیانجامد و راهنمای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان باشد. در این پژوهش ساختار بازار صنعت با استفاده از شاخص‌های تمرکز ناپارامتریک، برآورد تابع هزینۀ ترانسلوگ و شاخص لرنر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که طی سال‌های 1394 تا 1401، شاخص هرفیندال-هیرشمن در این صنعت به طور میانگین حدود 11/0 است و از بین مجموعاً 59 بنگاه فعال در این صنعت حدود %54 سهم بازار در اختیار چهار بنگاه بزرگتر قرار دارد. شاخص لرنر برای سه بنگاه این صنعت که در بورس فعال اند به طور متوسط از دو روش حاشیۀ قیمت-هزینه و برآورد تابع هزینه کمتر از 2/0 ارزیابی می‌شود که نشانگر قدرت پایین قیمت‌گذاری آنهاست. با توجه به یافته‌ها ساختار بازار این صنعت به صورت رقابت انحصاری ارزیابی می‌شود. به نظر می‌رسد شاید نیازی به امر قیمت‌گذاری دولت حداقل بر محصول نهایی نباشد؛ بلکه عمدۀ چالش‌های موجود در این صنعت از باب تأمین مهم‌ترین نهادۀ تولید، یعنی روغن خام گیاهی است.