نظام جامع دستیابی به آرامش از منظر قرآن کریم بر مبنای سنت تاریخی تفسیر شیعی
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه آموزش الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
2 دانش آموخته دکتری فلسفه و کلام دانشگاه تهران، ایران.
doi
qhs.2025.1184564چکیده
قرآن کریم، معجزه پیامبر خاتم (ص) و صحیفهای است که با هدف تبیین جامع مسیر رستگاری و شیوههای دستیابی انسان به سعادت حقیقی نازل شده است. در طول تاریخ، مفسرین شیعی، با بهرهگیری از تراث و روش تفسیری ائمه اطهار (عهم)، میراثی گرانبها را به ارمغان گذاشتهاند که با مراجعه به آن میتوان ابعاد گوناگون پیامهای قرآنی را بهتر درک کرد. در تحقیق حاضر تلاش میشود تا مبتنی بر تراث تاریخی مفسرین شیعی و با روش تحلیلی و تفسیر اجتهادی، پس از تحلیل معنای آرامش و واژگان مرتبط با آن، عوامل دستیابی انسان به آرامش در سه ساحت بینش، گرایش و رفتار بیان شده و در نهایت، ارتباط این عوامل با یکدیگر و سیمای کلی دستیابی انسان به آرامش از منظر قرآن کریم، تبیین گردد. طبق نتیجه این تحقیق، در بعد بینشی، شناخت پروردگار، در بعد گرایشی ایمان به خداوند و دوری از شرک و در بعد رفتاری، ذکر خداوند، رعایت تقوا و انجام اعمال صالح، محوریت دارند. همچنین میان عوامل مؤثر در سه ساحت بینشی، گرایشی و رفتاریِ انسان، تعاملی نظاموار و مرتبهمند وجود دارد. برای مثال، با دستیابی انسان به ایمان، زمینه عمل صالح مهیا میگردد و عمل صالح نیز میتواند زمینه دستیابی به مراتب بالاتر ایمان را مهیا کند.