رنج و بلا در ادبیات عرفانی با نگاهی کوتاه به رابعه عدویه بر اساس گزارش «فوائدالسالکین»
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 گروه زبان و ادبیاتفارسی، پژوهشگاه علومانسانی و مطالعات فرهنگی تهران، تهران، ایران.
3 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهرن شمال، تهران، ایران
doi
چکیده
در تصحیح نسخههای خطی بهجز بررسی و تنظیم صورت ویراسته اثر، مطالعه سطوح زیرین نسخه، یعنی محتوای اثر نیز حائز اهمیت و ضروری است. در این پژوهش که بیشتر نقد و بررسی عرفانی، ادبی نسخه و محتوای آن مدنظر بوده است؛ پس از معرفی نسخه خطی «فوائدالسالکین» و شناساندن آن، به بررسی دیگر سطوح اثر پرداختیم و ضمن معرفی رابعه عدویه، رویکرد او در مواجهه با رنج و بلا را بدان گونه که در فوائد السالکین منعکس شده بررسی کردیم. در عرفان ایرانی موضوع تقابل با بلایا و رنجها بسیار مورد توجه عارفان بوده و رویکردهای مختلفی به آن وجود دارد که کمتر مورد بررسی قرار گرفتهاند. رابعه به عنوان یکی از مؤثرترین عارفان مسلمان در این زمینه اندیشه و آرای گستردهای دارد که شایسته بررسی و قیاس با دیگر عارفان است. مسئله موردبحث در این پژوهش این است که بلایا و رنج در دنیا، از منظر عرفانی و هستی شناختی، چگونه قابلتحلیل است و تفاوت رویکرد رابعه با دیگر عرفا چیست.
