روان‌شناسی اجتماعی ناآرامی‌های سال 1401 با تاکید بر نقش رسانه های خارجی فارسی زبان به ویژه شبکه ایران اینترنشنال

نویسندگان

1 دانشجوي دكتري، گروه علوم سياسي و روابط بين الملل، واحد بين الملل خرمشهر، دانشگاه آزاد اسلامي، خرمشهر، ايران.

2 استاديار و عضو هيات علمي گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

3 استادیار و عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی ، واحد اندیمشک، دانشگاه آزاد اسلامی، اندیمشک، ایران

doi
چکیده

جمهوری اسلامی ایران همواره با برنامه‌ریزی‌های دشمنان  بر بستر یکی از رخدادهای داخلی، دچار اعتراضات و  ناآرامی‌های  اجتماعی  می‌شود. در آخر شهریور 1401 به بهانه فوت یکی از شهروندان، ناآرامی‌هایی در سطح کشور  رخ داد. این پژوهش با هدف بررسی  روان‌شناسی اجتماعی ناآرامی‌های سال 1401 با تأکید بر نقش رسانه‌های  خارجی فارسی‌زبان به‌ویژه شبکه ایران اینترنشنال  طراحی و اجرا گردید.  ریشۀ  شکل‌گیری این اعتراضات را می‌توان در بحران‌هایی دید که نارضایتی ژرفی را در میان مردم از نهادهای سیاسی به بار می‌آورند. در جهان معاصر جنبش‌های اعتراضی و اجتماعی همواره اهرمی مهم در دگرگونی‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی بوده است. در  این پژوهش جهت بررسی ریشه ناآرامی‌ها  از نظریه محرومیت نسبی تد رابرت گر (1379)  و  نیز از روش  تحلیل اسنادی و کتابخانه‌ای استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد ناآرامی‌ها به‌عنوان یک پدیده اجتماعی و روان‌شناختی که به طور گسترده‌ای در میان جوانان و به‌ویژه زنان مشاهده شد، نشان‌دهنده نارضایتی عمیق از شرایط اجتماعی و اقتصادی کشور بود. این ناآرامی‌ها ریشه در احساس عدم امنیت، تبعیض و نابرابری اجتماعی داشت. در این میان فعالیت و تحریکات رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی، بخصوص شبکه ایران اینترنشنال، نقش مستقیم و محوری در تشدید نارضایتی‌ها، کنشگری سیاسی، گسترش ویروس تجمعات، امنیت‌زدایی ذهنی افکار عمومی، خرابکاری‌ها، خدشه‌دار نمودن وجهه نظام و مسئولین و سازمان های امنیتی و نظامی داشت. این شبکه اعتراضات 1401 را اعتراضاتی سراسری، دارای ایدئولوژی و هدفمند بازنمایی نمود.