زیبایی‌شناسی غزل‌های استاد شهریار در بررسی نقش ردیف در ساختار زبان شعری او

نویسندگان
doi
چکیده

ردیف در شعر پارسی از دیرباز تا امروز همواره در خلق موسیقیِ بیرونی شعر، نقش‌آفرین بوده است. بسیاری از زیباترین غزل‌های سعدی، مولانا و حافظ غزل‌های مردّفند. از طریق بررسی ردیف‌های شعر شاعران، می‌توان دریافت که آنها کدام عناصر نحوی زبان را برای تکرار در ردیف، مورد تأکید قرار می‌داده‌اند. استاد شهریار در غزل‌های خود، گاهی اسم، گاهی حرف، گاهی ضمیر و گاه فعل یا صفت را به عنوان ردیف به کار برده است. این تحقیق، ردیف‌های غزل شهریار را در جدول‌های ویژه‌ای طبقه‌بندی می‌کند و به بررسی نقش و کارکرد دستوری آنها در هر بیت می‌پردازد. و به این نتیجه رسیده است که شهریار در مصراع‌های زوج این غزل‌هاش از زبانی دشوار استفاده نکرده است و از کاربرد اسم در جایگاه ردیف پرهیز کرده و فعل‌های مرکب او در جایگاه ردیف اغلب ساده هستند و نهایت آن‌که ردیف در شعر شهریار در خدمت ساده‌سازی و زیبایی شعر و دل‌پذیری موسیقی آن قرار گرفته است.