تحلیل دلایل مرگ بونصر مشکان، رئیس دیوان رسالت در دوران سلطان مسعود غزنوی
نویسندگان
1 استاد بازنشستۀ دانشگاه شهیدبهشتی تهران و عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه آزاد اسلامی رودهن
2 دانشیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی رودهن
3 دانشجوی دکترای زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی رودهن
doi
چکیده
یکی از رویدادهایی که در کتاب تاریخ بیهقی، پرسشهایی را برای خوانندۀ کنجکاو پدید میآورد مرگ بونصر مشکان، رئیس دیوان رسالت در دوران سلطنت مسعود غزنوی است. در منابع مختلف تاریخی و ادبی، بهطور صریح به دلیل اصلی مرگ بونصر مشکان اشارهای نشده است. برخی مرگِ او را ناشی از توطئۀ سلطان مسعود علیه او میدانند. هر چند بیهقی با روایتهای مختلفی دربارۀ مرگِ استادِ خویش روبهروست اما از بیان نظرِ خود در این زمینه سر باز میزند. به راستی مرگ بونصر مشکان چگونه رخ داده است؟ آیا او قربانی توطئۀ مسعود غزنوی و اطرافیان او گشتهاست؟ یا عوامل دیگری او را بهسوی درۀ عمیقِ مرگ سوق دادهاست؟ نگارنده در این مقاله در پی آن است تا عواملی را که موجب مرگ بونصر مشکان شده است، تحلیل و بررسی کند. نتیجه بیانگر این است که علت مرگ بونصر بیش از آنکه طبیعی باشد، مرگ اجتماعی و گفتمانی بوده است. البته ناگفته پیداست که این مقاله تنها آغازی در بررسی یک رویدادِ تاریخی است که قطعاً این جستوجو در این گفتار به پایان نمیرسد.