توصیف الفبایی و هنری «بسمله» در هفت اورنگ جامی
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه سیستان و بلوچستان، گروه زبان و ادبیات فارسی، سیستان و بلوچستان، ایران.
2 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خاش، گروه زبان و ادبیات فارسی، خاش، ایران. (نویسنده مسؤول)
3 دانشیار دانشگاه سیستان و بلوچستان، گروه زبان و ادبیات فارسی، سیستان و بلوچستان، ایران.
doi
چکیده
حروف الفبا از جمله عناصری هستند که در زندگی انسان کاربرد زیادی دارند و شاعران به شیوه هایی متنوع این حروف را برای خلق مضامین تازه و عمیق و آرایش سخن به کار گرفته اند و به کمک آموزه های دینی، ادبی و فرهنگی به آنها جانی تازه و رنگی نمادین بخشیده اند. نقادان سخن بر هر کدام از این شیوه های ابداع و آرایش کلام نامی نهادهاند؛ اما یک نوع هنری، شیرین و پرکاربرد از ترفندهای ادبی که سابقه ای به قدمت خود ادبیات دارد و از آغاز و در شعر رودکی نیز دیده میشود، کمتر مورد توجه سخنشناسان قرار گرفته است. این شیوه بهکارگیری حروف الفبا در خلق مضامین به شیوه ای هنری، زیبا و شورانگیز است. جامی از جمله شاعرانی است که با بهره مندی از جادوی هنر بر کالبد حروف الفبا دمیده و به آفرینش تصاویر و مضامینی زیبا، هنری و دینی دست زده است. در این نوشتار بر آنیم تا چگونگی بهکارگیری حروف الفبا در توصیف هنری بسمله را تبیین کنیم و به ابداعاتی که جامی در این شیوه به آن دست یازیده است اشاره نماییم. در این مجال ضمن بیان مفاهیم خلق شده، زیبایی ها و کاربرد هنری حروف الفبا نیز ارائه خواهد شد. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی بوده و از طریق مطالعات کتابخانه ای و الکترونیکی صورت می گیرد.
