رمزپردازی مار در مثنوی
نویسندگان
doi
چکیده
مار، یکی از پیچیده ترین و چند سویه ترین و در عین حال پرکاربردترین رمزها در سراسر دنیاست. این نماد رمز آلود، پیچیده با مفاهیم گسترده در بسیاری از فراز های مثنوی با باورهای مذهبی، عرفانی و اسطوره ای تلفیق شده است. مولوی برای مار معانی نمادین بسیاری بیان کرده است که برخی از آنها ارتباط عمیقی با ویژگی های فیزیکی این جانور دارد. در مثنوی غالباً از مار به بدی یاد شده است و مولوی آن را دارای چهره و نمایی زشت و سیاه و ترسناک دانسته که قادر به کارهای فوق طبیعی است. وی در پرتو بینش عرفانی خویش بیشتر از مار مفهومی، انتزاعی و دینی برداشت کرده و آن را سمبل نفس اماره، شهوت، ابلیس، دشمنی، پلیدی، شومی، تباهی، سیاهی، حیله گری، نابودی و... قرار داده است. نگارنده در صدد است تا در حد توان و درک علمی خود، ابعاد مختلف معانی نمادین مار را به طور مبسوط و گسترده در مثنوی استخراج کند و با ارایة شبکه های تصویری، مفاهیم ذهنی مولوی را عینی تر و ملموس تر سازد. روش پژوهش در این مقاله، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است.
