تحلیل گونه‌شناسی روایی در دو داستان «پرنده فقط یک پرنده بود» و «هر دو روی یک سکّه»

نویسندگان
doi
چکیده

گونه شناسی به عنوان طبقه بندی بر مبنای شاخص های صوری یا کارکردیِ قابل ثبت، قادر است ابتدا به بررسی راوی و عمل روایت، سپس تحلیل انواع کنش‌گران، گونه های کنشی و در نهایت به بررسی مخاطب بپردازد. نوشتار حاضر با روش تحقیق کتابخانه ای و به صورت تحلیلی، ابتدا به معرفی گونه شناسی روایی و مؤلفه های مورد بررسی در آن می پردازد؛ سپس تحلیلی گونه شناختی بر مبنای دو پایه ادراکی ـ روانی با شاخصه های پرسپکتیو روایی، عمق پرسپکتیو روایی و وجه روایی، و پایه زمانی با شاخصه های زمان عمل روایت، نظم و دیرش زمانی بر روی دو داستان کوتاه پرنده فقط یک پرنده بود و هر دو روی یک سکّه از مجموعه داستان نیمه تاریک ماه اثر هوشنگ گلشیری را ارایه می دهد. سپس استنتاج می شود که گونه‌شناسی روایی، روشی نوین و کاربردی در نقد ساختاری برای تحلیل ادبیات داستانی نوین می‌باشد.