بررسی آرایه‎ها‎ی بدیعی در مطلع غزلیّات ‎سنایی

نویسندگان
doi
چکیده

آرایه های ادبی یکی از شاخه‎ها‎ی ادبیّات و زیورهای آرایندۀ کلام هستند که کلام عادی را به زبان هنری نزدیک تر ساخته و تأثیر آن بر مخاطب را چند برابر می‎نماید. این دانش ظرافت‎ها‎ی لفظی و معنوی سخن می‎پردازد و هنر سخنوری شاعر یا نویسنده را بهتر نشان می‎دهد. یکی از این شاعران توانمند سنایی غزنوی است. از آن‎جایی که غزل بهترین عرصه برای هنرنمایی شاعر است، پژوهش حاضر بر آن است به بررسی آرایه‎های ادبی در مطلع غزلیّات ‎سنایی، ضمن ارزیابی بسامد هر آرایه بپردازد.این پژوهش که به شیوۀ کتابخانه‎ای و بر مبنای توصیف و تحلیل انجام شده، این نتیجه را در برداشته که صنایع و آرایه‎های ادبی در مطلع غزلیّات ‎سنایی فراوان و به شیوه‎ای هنرمندانه به کار رفته است که از آن میان سنایی به آرایه‎های لفظی بیش از آرایه‎های معنوی علاقه نشان داده است. هم‌چنین از بین صنایع لفظی، واج‎آرایی بیشترین کاربرد را داشته و از میان صناعات بدیعی معنوی نیز مراعات‎النظیر و تضاد از بیشترین اهمّیّت برخوردارند.