نقد مقوله یأس در اشعار اخوان ثالث با رویکرد قرآن و احادیث ائمه اطهار
نویسندگان
1 زبان و ادبیات فارسی،دانشگاه آزاد اسلامی مشهد
2 زبان و ادبیات فارسی،دانشکده ادبیات ، دانشگاه آزاد مشهد ، مشهد ، ایران
3 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور
doi
چکیده
در این پژوهش که به شیوه کتابخانهای و با روش توصیفی – تحلیلی نوشته شده است، در صدد است که ضمن اشاره به واژه یأس و ناامیدی و این¬که ریشه آن در تفکرات غربی (نیهیلیسم) میباشد؛ به این پرسش پاسخ دهد که آیا ناامیدی در اشعار اخوان ثالث ناشی از تفکرات نیهیلیستی میباشد یا خیر؟ یاس و ناامیدی در ادبیات معاصر بعد از 1320 ش آغاز میشود و با کودتای 28 مرداد 1332 ش به اوج میرسد. در همین زمان جامعه، به دلایل سیاسی و اجتماعی تاثیر زیادی بر شعر شاعران این دوره نهاد. نوعی ناامیدی که پس از کودتای 28 مرداد بر اشعار شاعران این دوره با توجه به برهه زمانی که داشت در اشعار اخوان ثالث نیز بیتاثیر نبوده است و موجبات غلبه یاس و ناامیدی و تاثیرات آن در اشعارش، باعث شد که او به بیان احساسات خود در این زمینه بپردازد. این پژوهش بر آن است به معرفی کلمۀ یأس از منظر علم ریشهشناسی بپردازد و مفاهیم گوناگون این کلمه را از دیدگاه اسلامی، ادبی و فلسفی بیان کند. سپس به نقد اشعار یأسآلود مهدی اخوان پرداخته و از آن¬جا که ریشۀ تفکر پوچگرایی از مکاتب غربی نشأت گرفته است با بررسی دیدگاه دو فیلسوف پوچگرای غرب، اسپینوزا و نیچه، دیدگاه این فلاسفه را بیان کرده و تأثیر این دیدگاه را در اشعار اخوان بیابد. راهکار اساسی مقاله به دین مقدس اسلام اشاره گردیده که با احادیث و روایات ائمه اطهار و آیات قرآنی راه سعادت و خوشبختی انسان را در پیرامون قرآن و حدیث جستجو میکند. بیتردید مطالب مطرح شده در قرآن و حدیث میتواند اصلیترین معیار در این نقادی برای ما باشد.
