بررسی و تحلیل کارکردهای بن مایه ای توصیف در حماسۀ گرشاسب نامۀ اسدی طوسی

نویسندگان

1 دانشجوي دكتري گروه زبان و ادبيات فارسي، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامي، مشهد، ايران.

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی ،واحد مشهد،دانشگاه آزاد اسلامی ،مشهد،ایران

3 استادیار گروه زبان ادبيات فارسي، واحد نيشابور،دانشگاه آزاداسلامی، نیشابور، ايران.

doi
چکیده

اسدی طوسی یکی از برترین حماسه¬سرایان در گسترۀ ادب فارسی است. مهم¬ترین اثر او، گرشاسب¬نامه نام دارد که در مواردی به شاهنامۀ فردوسی پهلو می¬زند. شاعر در بازنمایی روایت و خوانش خود از تاریخ افسانه¬ای و اسطوره¬ای ایران¬زمین از شگردهای بسیاری استفاده کرده که وصف از آن جمله است. در تحقیق حاضر، کارکردهای اصلی این عنصر ادبی با استناد به منابع کتابخانه¬ای و روش توصیفی - تحلیلی در اثر مذکور بررسی و کاویده شده است. نتایج تحقیق نشان می¬دهد که کارکردهای اصلی توصیف در این روایت عبارتند از: آرایه¬ای و زیبایی¬شناسی؛ تعویقی و تعلیقی؛ واقع¬نمایی و باورپذیری؛ عاطفی؛ توضیحی و آگاهی¬بخشی؛ کنایه¬ای. همچنین، مشخص گردید که تنوع موجود در کارکردهای وصف به معنای نقش ثانویۀ حضور کنش در آن است. کارکردهای توصیف¬ در این روایت با سطح و ژرف¬ساخت متن تولیدی مرتبط هستند که این امر، بیانگر اهمیت لفظ و معنا در نگاه اسدی طوسی است. در یک نگاه کلی، عنصر وصف در جریان روایت، موجب اطناب مفید گردیده و خط روایی داستان¬های مرتبط با گرشاسب را پیش برده است.