فرآیش پیچیدگی سبکهای شعر و معماری از سدههای نخست تا آخر قرن ششم (مطالهی موردی: تصویر شعری و معماری مسجد)
نویسندگان
1 پژوهشگر پسادکتری و مدرس زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران
doi
چکیده
سبک یعنی تقریر دید ویژهی هنرمند با زبان ویژهی خود او، و لذا دید و زبان هر هنرمند یا هنرمندان یک دوره، متفاوت از دیگر هنروران است. سبکشناسی با مؤلفهها و ابزارهای مخصوصی که در زمرهی امکانات این دانش است به مقایسهی برخوردهای ابزاری هنرمندان در مواجهه با تأملات درونی و بیرونیشان میپردازد. این مطالعه، نخست به روش کمّی ـ آماری میکوشد تا با نمایش، تحلیل و مقایسهی عناصر ادبی در تصویرهای شعر شاعران برجستهی سبک خراسانی و آذربایجانی که بهصورت غیرانتخابی (رندومی) از دیوانشان انتخاب شدهاست، تصویری آماری از سیر پیچیدگی تصویرها (از سبک خراسانی تا آذربایجانی) بهدست دهد. در بخش دوم این پژوهش نیز که به روش تحلیل ـ توصیفی و با استفاده از ابزار کتابخانهای نوشته شدهاست، به بررسی سیر معماری مسجد و پیچیدهشدن اجزای آن از سبک خراسانی تا پایان قرن ششم پرداخته خواهد شد. نتیجهی این جستار نشان میدهد که سادگی و پرهیز از پیچیدگی برجستهترین مختصهی سبکی در هر دو حوزهی تصویر شعری و معماری مساجد در سبک خراسانی است. در قرن ششم شاهد تحوّلاتی بزرگ و شگرف در ساحت آفرینش تصویرها و هنر معماری هستیم. اجزا و هندسهی تصویرهای شعری و مختصات معماری مساجد این قرن پیچیده-تر میشوند و دیگر با سادگی سبک خراسانی قابل قیاس نیستتد.
