تحلیل تطبیقی نشانه شناختی ارزش‌های اجتماعی در ورزش جودو و ادبیات پهلوانی ایران بر اساس الگوی هایمز

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبانشناسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه مترجمی زبان انگلیسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه مترجمی و آموزش زبان انگلیسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، البرز، ایران.

doi
چکیده

این مقاله به بررسی تطبیقی نشانه‌های رفتاری و ارزشی در ادبیات پهلوانی زورخانه‌ای و ورزش جودو پرداخته و با اتخاذ روش کیفی از نوع تطبیقی و‌همچنین کیه بر مطالعات کتابخانه‌ای نشانه‌ها را گردآوری کرده است. تمرکز این تحقیق بر نشانه‌هایی چون خم شدن هنگام ورود به زورخانه و تعظیم در جودو، احترام به پیشکسوتان، سالمندان و کمربندهای بالاتر در جودو، رعایت آداب ورود و خروج با اجازه از میان‌دار و در جودو از مربی، تلفیق قدرت و دانش در ورزش پهلوانی و اصول «حداکثر استفاده از نیرو» و «رفاه دوطرفه» در جودو بوده است. به منظور تحلیل داده‌ها نیز از روش تحلیل اسنادی و تحلیل گفتمان با به کارگیری مدل هایمز بهره گرفته شد. این مدل به عنوان چارچوبی برای تحلیل نحوه تعامل در بافت فرهنگی و موقعیتی جودو و ورزش پهلوانی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هر دو ورزش، با وجود تفاوت‌های فرهنگی و تاریخی، حامل پیام‌های مشترکی در زمینه آموزش جوانمردی، فروتنی و احترام هستند. با این حال، ورزش پهلوانی از ریشه‌های سنتی و فرهنگی عمیقی برخوردار است و نشانه‌های رفتاری آن عمدتاً در قالب آیین‌ها و باورهای بومی شکل گرفته‌اند. در حالی که در جودو، این نشانه‌ها به‌صورت ضوابط و مقررات رسمی تدوین شده و به‌طور نظام‌مند اجرا می‌شوند. نتیجه‌گیری پژوهش بر اهمیت حفظ و انتقال این ارزش‌ها در جامعه جهانی تأکید دارد و نشان می‌دهد که اخلاق پهلوانی و احترام متقابل، عناصر بنیادینی هستند که می‌توانند در بسترهای مختلف فرهنگی به عنوان فرهنگ بین المللی، هم‌افزایی ایجاد کنند.