زیباییشناسی خودسانسوری در آثار منثور دوره مغول (با تکیه بر جهانگشا و نفثهالمصدور)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
2 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
3 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
doi
چکیده
خودسانسوری اقدامی است که طی آن نویسنده با توجه به شرایط سیاسی و اجتماعی جامعه و به منظور خودسانسوری یکی از اقداماتی است که توسّط نویسنده یا شاعر، بنا به دلائلی چون تأثیر قدرت فردی، شرایط اجتماعی، سیاسی، مذهبی و اعتقادی و در پوشش عناوینی مانند خویشتنداری و مصلحتاندیشی، بر روی آثار تولید شده، صورت میگیرد. این اقدام در آثار اغلب نویسندگان دورۀ مغول دیده میشود. عطاملک جوینی و زیدری نسوی از این نویسندگان به شمار میآیند؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی زیباییشناسانه خودسانسوری در جهانگشا و نفثهالمصدور، انجام شده است؛ تا چگونگی زیبایی و مباحث استحسانی خودسانسوری در آثار این دو نویسنده برجستۀ عصر مغول مشخص شود. روش نگارندگان در این جستار، توصیفی- تحلیلی و بر مبنای مطالعات کتابخانهای است. نتایج نشان میدهد که نویسندگان این دوره با ابهامگویی و به کار بردن صنایع و شگردهایی همچون استعاره، تمثیل، نماد، رمز و کنایه و تکلف و پیچیدهگویی، نقش عمدهای در زیبایی این پدیده ادبی ایفا نمودهاند.
