معرفی و تحلیل نویافته¬های بلاغی در متون تفسیری فارسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ،زبان و ادبیات فارسی،واحد خرم آباد،دانشگاه آزاد اسلامی،خرم آباد،ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی،واحد خرم آباد ، دانشگاه آزاد اسلامی،خرم آباد ،ایران.

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی،واحد خرم آباد،دانشگاه آزاد اسلامی،خرم آباد،ایران.

doi
چکیده

چکیده بلاغت از مهم‌ترین دانش های ادبی است که پیدایش آن به طور طبیعی با تکوین زبان همراه بوده است و سابقه تاریخی آن را باید در زمانی که زبان جنبۀ مکتوب یافته، پی کاوی کرد. از آنجایی که نخستین کتاب‌های اعجاز قرآن بیشتر به طرح مباحث بلاغی پرداخته‏اند و تاریخ قرآن پژوهی، آکنده از پژوهش‏های بلاغی جهت تبیین اعجاز لفظی و بیانی قرآن کریم می‏باشد، موضوع اعجاز همواره ارتباط تنگاتنگی با علوم بلاغی داشته و دارد. شناخت بلاغت و شیوه‌های بلاغی قرآن نه تنها پرده از وجوه اعجاز بلاغی این کتاب کریم بر می‌دارد بلکه معانی نهفته و راز های پنهانِ آن را نیز،آشکار می‌سازد. نظر به اینکه اسرار نهفتۀ این دانش در آغاز در کلام مفسرین اوّلیه، از جمله: ابوالفتوح رازی، شاهفور اسفراینی و... متبلور شده است شایسته است به نکته‏ها و صنایع گمنام این دانش، بر اساس متون تفسیری پرداخته شود تا با شناخت آن‌ها بتوان در فهم معانی پنهان و مضاعف متون به اهل بلاغت، یاری رساند. نوشتار حاضر پژوهشی است که در آن نگارندگان کوشیده‏اند تا با روش تحلیلی ـ توصیفی، زیبایی های ادبی متون تفسیری را که از چشم بلاغیون به دور مانده و یا کمتر به آنها پرداخته شده، یافته و مورد بررسی و تحلیل قرار دهند. نگارندگان پس از تجزیه و تحلیل نمونه ها، نتیجه می گیرند که در تفاسیر اوّلیه قرآن، از صنایع خاصی همچون: تلویح، شگرف آغازی، اسناد مجازی مفید معنای تکریم و... استفاده شده است.