نمادگرایی در شکواییه‌های اجتماعی مهدی اخوان ثالث

نویسندگان
doi
چکیده

چكيده شكوایيه يكي از گونه¬هاي ادبيّات غنايي است كه به شرح رنج و ناكامي¬ها، دردهاي دروني و اجتماعي شاعر يا نويسنده مي-پردازد. در دورۀ معاصر، متأثر از وقايع سياسي و تحوّلات اجتماعي، نمود اين نوع ادبی در آثار شاعران اين دوره بسیار چشمگیر است. خفقان و فضای بستۀ جامعه در عصر ستم‌شاهی- به‌ویژه پس وقوع كودتاي 28 مرداد 1332خ.- سبب شد شاعران رسالت اجتماعی و تعهد شاعری خویش را از یاد نبرند و با زبانی نمادین شکواییه‌های اجتماعی تأثیرگذاری بسرایند. مهدی اخوان ثالث از آن دسته سَرایندگان متعهدی است که پیوسته مسائل اجتماعی و سیاسی را در آینۀ اشعارش نمایانده و با بهره‌گیری از نمادهای تازه، شکواییه‌های ماندگاری از خود به‌جای گذاشته است. در پژوهش پیشِ رو که با روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است، نمادگرایی در شکواییه‌های اجتماعی اخوان ‌ثالث تحليل و بررسي شده است. نتیجۀ پژوهش نشان می‌دهد که او در موضوعاتی چون بي¬تفاوتي و غفلت¬زدگي مردم، فقر و بي-عدالتي و نابرابري، خفقان و فضاي نامطلوب اجتماعي، بي‌كفايتي حاكمان، استعمار و سيطرۀ بيگانگان، ناکامی جریان‌های سیاسی و کشته‌شدن مبارزان راه آزادی و... با سود جستن از نمادهای گوناگون، شکواییه‌های اجتماعی خویش را آفریده است.