پیشنهادی بر دسته بندی انواع سمبل

نویسندگان

1 استاد دانشگاه شهرکرد و رئیس دانشکده ادبیات و علوم انسانی

2 دانشگاه شهرکرد

3 دانشگاه شهرکرد

doi
چکیده

با نظر به ایجاد مکتب سمبولیسم توسط شاعران فرانسوی، و همچنین رواج سمبل و نمادگرایی در شعر معاصر فارسی، تحت عنوان حریان سمبولیسم اجتماعی و اغلب در قالب شعر نو، یکی از مهم‌ترین و پرکاربرد ترین صنایع ادبی شعر معاصر را باید سمبل دانست. تاکنون تقسیمات گوناگونی از سمبل‌ها صورت گرفته است که تقریبا همگی تنها براساس معیار و کاربرد، به دسته‌بندی سمبل‌ها به عمومی و خصوصی، و یا مبتذل و ابداعی، اکتفا کرده‌اند. در این پژوهش سعی شده که با استفاده از روش کتابخانه‌ای_تحلیلی و توصیفی، ابتدا چهر معیار: پیشینه، کاربرد، منشا و مبنا را برای انواع مختلف سمبل درنظر گرفته، و سمبل‌ها را بر اساس هرکدام از این معیارها به تفکیک دسته‌بندی نماییم. اگرچه معیار پیشینه و کاربرد شاید به دلیل تنگاتنگی ارتباط‌شان، قابل تفکیک نبوده، و در روش اول تقسیم‌بندی، ابتدا همزمان براساس هردو معیار فوق، سمبل‌هارا به ۶ دسته تقسیم‌ نمودیم‌. در این روش سمبل‌های دگرگون که نه جزو ابداعات شاعرانند و نه سمبل ذاتی و مبتذل محسوب می‌شوند، از یافته‌های جدید نگارنده‌ی این پژوهش بوده است. در روش دوم سمبل‌ها براساس منشا و خاستگاه‌شان تقسیم بندی شدند، و درروش سوم، سمبل‌هارا بر اساس مبنای نمادین مورد بررسی و دسته‌بندی قرار دادیم. در این بخش نیز برخلاف پژوهش‌های سابق که سمبل را صرفا شبیه به استعاره، و مبنی بر تشبیه فرض کرده‌اند، دسته‌بندی ۴ گانه‌ای از سمبل‌ها به عنوان: سمبل تشییهی، سمبل تلمیحی، سمبل کنایی، و سمبل مجازی، ارائه گردید.