فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مقاله حاضر به تحلیل زیباشناختی معشوق به ویژه معشوق­ـ­زن در غزل معاصر پرداخته شده است. با وجود آنکه در دوره­ های گذشته شعر و ادب فارسی به علت کندی تغییر فرهنگ رویکرد شاعران به معشوق در شعر تا حدود زیادی وجهی ایستا داشته در دوره معاصر سرعت تغییرات فرهنگی اجتماعی موجب شده است نگاه شاعران به ویژه در غزل از تنوع و گوناگونی برخوردار شود؛ چنانکه غزل نیمایی، غزل زنانه، غزل مدرن، غزل پیشرو، غزل داستان، غزل روایت، فراغزل، غزل پست­مدرن، و غیره از جلوه­ها و گونه­های غزل امروز است که هر کدام گاه جلوه­ای متفاوت از معشوق را در غزل عرضه کرده­اند به طوری که در غزل امروز جلوه­های معشوق را می­توان در این موارد برشمرد: معشوق ازلی­، معشوق زن، معشوق مرد، معشوق سیاسی، معشوق انقلابی، معشوق مدرن، معشوق پست­مدرن، معشوق اروتیک، و غیره. در این مقاله تعدادی از این گونه­ها بررسی شده است. نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان می­دهد معشوق غزل معاصر بیشتر وجهی انسانی یافته از دنیای ذهنی به دنیای عینی وارد شده و هویت و اعتباری ارزنده­تر و درخورتر از گذشته یافته است و با وجود زمینی­شدن معشوق و عینیت و جسمیت او، از وجوه انسانی و اخلاقی والایی برخوردار شده است. رویکرد غزلسرایان در وصف معشوق ، متفاوت از غزل سنتی است و معشوق در این دوره فراتر از قد و زلف و چشم است.