بررسی زیبایی‌شناسانه تناقض در عرفان اجتماعی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

3 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

doi
چکیده

تناقض، به عنوان یک عنصر اساسی در تجربه انسانی، در عرفان اجتماعی نیز نقشی محوری ایفا می‌کند. این مقاله با تمرکز بر تناقضات ظاهری در این حوزه، به بررسی چگونگی بازنمایی و تجربه آن‌ها از منظر زیبایی‌شناختی می‌پردازد. به نظر می‌رسد عرفان اجتماعی، با تأکید بر همبستگی و وحدت، با تجربه فردی و جستجوی اصالت در تضاد باشد. این تناقض، پتانسیل خلق تجربه‌های زیبایی‌شناختی منحصر به فرد را دارد. در این پژوهش، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای، به تحلیل این تناقضات پرداخته می‌شود و نشان داده می‌شود که چگونه این تعارضات می‌توانند منجر به شکل‌گیری مفاهیم جدیدی از زیبایی و هنجار شوند. برای این منظور، تناقضات موجود در عرفان اجتماعی در سه اثر منظوم و برجسته عرفانی یعنی حدیقه الحقیقه سنایی، منطق الطیر عطار و مثنوی معنوی مولانا مورد بررسی و تحلیل زیبایی‌شناختی قرار می‌گیرند. هدف نهایی این مقاله، ارائه درکی عمیق‌تر از پویایی‌های زیبایی‌شناختی در عرفان اجتماعی و نشان دادن این است که چگونه این حوزه می‌تواند بستری برای تأمل و تحول فردی و اجتماعی فراهم آورد.